Bài 41: 조선의 건국과 발전 – Sự thành lập và phát triển của Joseon

Ôn tập KIIP Lớp 5 – Bài 41: Sự thành lập Joseon, các vị vua tiêu biểu, hai cuộc chiến lớn và văn hóa thường dân thời Hậu Joseon.

01. 조선은 나라의 기틀을 어떻게 마련하였을까?

Năm 1392, Thái Tổ Lee Seong-gye thành lập Joseon và chuyển thủ đô từ Gaegyeong đến Hanyang (Seoul).

Xây dựng cung Gyeongbokgung (경복궁), đền Jongmyo (종묘), cổng Sungnyemun (숭례문/Nam Đại Môn), Dongdaemun (동대문) và hệ thống tường thành bao quanh kinh đô.

Joseon cai trị dựa trên tư tưởng Nho giáo, đề cao các giá trị: tình thân cha mẹ – con cái, nghĩa vua – bề tôi, và niềm tin bạn bè.

Vua Thái Tông ban hành luật quy định tất cả nam giới từ 16 tuổi trở lên phải đeo thẻ căn cước (호패) để nhận dạng thân phận.

Vua Sejong (세종대왕) – được coi là vị vua vĩ đại nhất của Joseon – đã sáng tạo chữ Huấn Dân Chính Âm (Hangeul), phát minh dụng cụ đo lượng mưa (측우기), đồng hồ mặt trời (해시계) và đồng hồ nước (물시계).

Thời vua Seongjong, bộ luật căn bản của Joseon 『Gyeongguk Daejeon (경국대전)』 được hoàn thiện và ban hành.

Bộ luật này chứng tỏ Joseon là nhà nước pháp quyền (법치국가) – đất nước được cai trị theo luật pháp chứ không theo ý chí cá nhân của nhà vua.

02. 조선 후기에는 어떤 변화가 나타났을까?

Chiến tranh Imjin (임진왜란) 1592: Nhật Bản xâm lược Joseon, nhưng nhờ thủy quân dưới quyền chỉ huy của tướng Lee Sun-sin (이순신) và các đội nghĩa binh, Joseon đã bảo vệ được đất nước.

Bệnh Tý Hồ Loạn (병자호란) 1636: Nhà Thanh xâm lược Joseon; dù chiến đấu quyết liệt, Joseon cuối cùng buộc phải đáp ứng các yêu cầu của nhà Thanh để chấm dứt chiến tranh.

Vua Yeongjo và Jeongjo giảm thuế, phát triển thương nghiệp – công nghiệp để phục hồi đất nước sau chiến tranh.

Pháo đài Suwon Hwaseong (수원 화성) được xây dựng dưới thời vua Jeongjo và hiện được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Xã hội Joseon phân chia thành bốn giai cấp: quý tộc (양반), tầng lớp trung gian (중인), thường dân (상민) và tiện dân (천민).

Sang thời Hậu Joseon, chế độ giai cấp bắt đầu lung lay và dần xuất hiện xu hướng tiến tới một xã hội bình đẳng hơn.

Văn hóa thường dân phát triển rực rỡ với tiểu thuyết chữ Hàn (한글 소설), 판소리, kịch mặt nạ (탈놀이) và tranh dân gian (민화).

알아두면 좋아요 – 수원 화성 공사 기간이 단축된 이유

Thời gian thi công dự kiến của pháo đài Suwon Hwaseong là 10 năm nhưng thực tế hoàn thành trong vòng dưới 3 năm.

Người làm công được trả lương (품삯) và trợ cấp theo kết quả công việc.

Ngày nắng nóng được phát thuốc và vẫn được trả lương ngay cả trong thời gian điều trị.

Máy nâng ròng rọc (거중기) giúp nâng vật nặng một cách dễ dàng.

Nhờ khoa học kỹ thuật kết hợp kiến trúc Đông – Tây, thời gian thi công được rút ngắn đáng kể.

10 Câu Trắc Nghiệm

Chủ đề 01 – Thành lập & Phát triển Joseon

조선을 세운 사람은 누구이며, 언제 세워졌습니까?

Ai là người thành lập Joseon và được thành lập vào năm nào?

태조 이성계, 1392년

Lee Seong-gye thành lập Joseon năm 1392 và chuyển thủ đô về Hanyang – Seoul ngày nay

세종이 백성을 위해 만든 문자는 무엇입니까?

Chữ viết mà vua Sejong sáng tạo ra cho dân chúng gọi là gì?

훈민정음(한글)

Vua Sejong tạo ra Huấn Dân Chính Âm để dân chúng đọc và viết dễ dàng hơn

성종 때 완성된 조선의 기본 법전은 무엇입니까?

Bộ luật căn bản của Joseon được hoàn thành thời vua Seongjong gọi là gì?

『경국대전』

Bộ luật cơ bản gồm các quy định về thuế, giao dịch, nghi lễ, quân sự, hình phạt

태종이 실시한 호패 제도는 무엇입니까?

Chế độ thẻ căn cước (호패) mà vua Thái Tông ban hành là gì?

16세 이상의 남자가 신분증(호패)을 차도록 한 법

Để quản lý chính xác hoạt động như sinh con, đi lại của dân chúng

Chủ đề 02 – Chiến tranh & Hậu Joseon

임진왜란은 언제, 어느 나라의 침략입니까?

Chiến tranh Imjin xảy ra vào năm nào và là cuộc xâm lược của nước nào?

1592년, 일본의 침략

Nhật Bản xâm lược Joseon năm 1592; thủy quân Lee Sun-sin và nghĩa binh đã bảo vệ đất nước

병자호란은 어느 나라가 일으킨 침략입니까?

Bệnh Tý Hồ Loạn (병자호란) là cuộc xâm lược của nước nào?

중국 청나라

Năm 1636, nhà Thanh xâm lược; Joseon chiến đấu ở Nam Hansanseong nhưng cuối cùng phải nhượng bộ

조선 후기의 서민 문화로 발달한 것 두 가지를 말하십시오.

Nêu hai loại hình văn hóa thường dân phát triển mạnh thời Hậu Joseon.

판소리, 탈놀이 (또는 한글 소설, 민화)

Thời Hậu Joseon, văn hóa bình dân như 판소리, 탈놀이, tiểu thuyết chữ Hàn và tranh dân gian phát triển rất mạnh.

알아두면 좋아요 – Suwon Hwaseong

수원 화성을 세운 왕은 누구입니까?

Vị vua nào đã cho xây dựng pháo đài Suwon Hwaseong?

정조

Vua Jeongjo xây pháo đài Suwon Hwaseong; được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới

수원 화성의 공사 기간이 단축된 과학기술 도구는 무엇입니까?

Công cụ khoa học kỹ thuật nào đã giúp rút ngắn thời gian thi công pháo đài Suwon Hwaseong?

거중기

Máy nâng ròng rọc ứng dụng nguyên lý ròng rọc để nâng vật nặng, giúp rút ngắn thời gian thi công

조선의 네 가지 신분 계층을 순서대로 말하십시오.

Nêu theo thứ tự bốn giai cấp xã hội của Joseon.

양반, 중인, 상민, 천민

Quý tộc, trung lưu, thường dân, tiện dân – thứ bậc xã hội trong chế độ Joseon