Bài 40: 고려 시대 – Triều đại Goryeo

Ôn tập KIIP Lớp 5 – Bài 40: Lập Goryeo, thống nhất Hậu Tam Quốc, văn hóa gốm sứ và chữ kim loại, giao lưu quốc tế

01. 고려는 어떻게 발전했을까? – Goryeo đã phát triển như thế nào?

Thời kỳ Hậu Tam Quốc: trong bối cảnh hỗn loạn cuối Silla, Gyeon Hwon lập Hậu Baekje (900) và Gung Ye lập Hậu Goguryeo (901) → đất nước lại bị chia thành ba.

Wang Geon: vốn là bề tôi của Gungye, đã lật đổ Gungye và đổi tên nước thành Goryeo (918) – thể hiện tinh thần kế thừa di sản Goguryeo.

Goryeo tiếp nhận sự đầu hàng của Silla năm 935 rồi tấn công và tiêu diệt Hậu Baekje → thống nhất Hậu Tam Quốc vào năm 936.

Chính sách của Thái Tổ Wang Geon: giới hạn thuế không vượt quá 10%, khuyến khích Phật giáo để thu phục lòng người dân vốn mệt mỏi sau chiến tranh.

Chính biến của quan võ (무신 정변): Goryeo vốn là xã hội quý tộc do quan văn cai trị; sau cuộc binh biến của các tướng lĩnh, quyền lực chuyển sang tầng lớp quan võ → dẫn đến các cuộc nổi dậy của nông dân.

Thế kỷ 13, Mông Cổ xâm lược Goryeo → triều đình dời đô từ Gaegyeong (개경) sang đảo Ganghwa, cuộc chiến kéo dài khoảng 40 năm.

Cuối Goryeo: nạn xâm lược của quân cướp biển Nhật (왜구) và quân khăn đỏ (홍건적) từ Trung Quốc → Lee Seong-gye lập công trấn áp, từ đó lớn mạnh và lập Joseon năm 1392.

02. 고려 시대 사람들은 어떻게 살았을까? – Người dân thời Goryeo đã sống như thế nào?

Byeokrando (벽란도): thương cảng quốc tế sầm uất của Goryeo. Thương nhân đến từ Trung Quốc, Nhật Bản và cả Ả Rập. Chính qua thương nhân Ả Rập mà tên Goryeo (Korea) được truyền bá ra thế giới.

Đặc trưng nổi bật của văn hóa Goryeo là tính cởi mở và đa dạng: hội tụ và phát triển văn hóa của cả ba nước cũ, đồng thời tích cực giao lưu với thế giới.

Gốm men xanh celadon khảm (상감 청자): loại gốm sứ tinh xảo và độc đáo, biểu tượng của nền văn hóa thời Goryeo.

Chữ in kim loại đầu tiên trên thế giới: được phát minh tại Goryeo. Tác phẩm tiêu biểu là Jikji Simche Yojeol (1377) – sớm hơn 78 năm so với bản in kim loại của Gutenberg ở Đức. Hiện đang được lưu giữ tại Thư viện Quốc gia Pháp ở Paris.

Lễ hội Phật giáo lớn của Goryeo: 팔관회 (Bát quan hội), 연등회 (Liên hoa đăng hội) → cầu nguyện cho đất nước phát triển và cá nhân hạnh phúc.

Chế độ một vợ một chồng (일부일처): định hình trong thời Goryeo. Nam nữ được hưởng quyền lợi gần như ngang nhau → được đánh giá là xã hội tiến bộ.

알아두면 좋아요 – Nên biết thêm

Tượng đồng Wang Geon: phát hiện tại 개성 (Triều Tiên) năm 1992. Vốn được bọc vàng và mặc lụa nhưng thời Joseon coi là không phù hợp nghi lễ Nho giáo nên bị chôn xuống đất → vàng bong, vải mục → dáng trần truồng.

Jikji được học giả Park Byung-sun du học Pháp năm 1955 phát hiện tại góc phòng sách Thư viện Quốc gia Paris. Được giới thiệu thế giới năm 1972 và chính thức được công nhận.

Ảnh hưởng văn hóa Mông Cổ: cách làm bánh bao, sundae, canh seolleong, rượu soju (chưng cất) được truyền vào Hàn Quốc qua Mông Cổ.

Hậu tố tiếng Hàn '-치' có nguồn gốc từ tiếng Mông Cổ: 벼슬아치 (quan lại), 장사치 (con buôn).

Đại Tạng Kinh Tripitaka Koreana (팔만대장경): được khắc trên 80.000 mộc bản thời Goryeo nhằm cầu Phật giáo che chở đất nước khỏi sự xâm lược của Mông Cổ.

10 Câu Trắc Nghiệm

후삼국 시대는 어떻게 형성되었습니까?

Thời kỳ Hậu Tam Quốc hình thành như thế nào?

신라 말기 사회 혼란 속에서 견훤이 후백제(900년), 궁예가 후고구려(901년)를 세워 나라가 다시 세 개로 나뉨 ✅ **Q2.** 왕건은 어떻게 고려를 건국했으며 고려라는 이름의 의미는 무엇입니까? → 궁예의 신하였던 왕건이 궁예를 몰아내고 고려를 세움(918년) / 고구려를 계승한다는 의미

Sau đó 신라 đầu hàng năm 935, và đến năm 936 thì 고려 thống nhất Hậu Tam Quốc.

고려 태조 왕건이 실시한 정책 두 가지는 무엇입니까?

Hai chính sách mà Thái Tổ Wang Geon của Goryeo thực thi là gì?

세금 비율을 10% 이하로 제한 / 불교를 권장하여 전쟁에 지친 백성의 마음을 모음 ✅ **Q4.** 고려가 몽골의 침략을 받았을 때 수도를 어디로 옮겼으며 전쟁은 약 얼마나 지속되었습니까? → 개경(개성)에서 강화도로 이전 / 약 40년

Cuộc xâm lược của 몽골 diễn ra vào thế kỷ 13; 강화도 được chọn vì thuận lợi chống lại quân Mông Cổ vốn yếu về hải chiến.

고려 말기 이성계가 성장하게 된 계기는 무엇입니까?

Điều gì là cơ hội giúp Lee Seong-gye lớn mạnh vào cuối triều Goryeo?

왜구(일본 해적)와 홍건적(중국 도적떼)의 침략을 물리치는 과정에서 군사 세력으로 성장

Sau đó 이성계 liên kết với lực lượng muốn cải cách xã hội và lập ra 조선 vào năm 1392.

고려의 국제 무역항 벽란도가 중요한 이유는 무엇이며 고려가 'Korea'로 알려진 계기는 무엇입니까?

Tại sao thương cảng Byeokrando quan trọng với Goryeo và Goryeo được thế giới biết đến với tên Korea qua sự kiện nào?

중국·일본·아라비아 상인이 왕래하는 국제 무역항 / 아라비아 상인들을 통해 '고려(Koryo)'라는 이름이 세계에 알려짐 ✅ **Q7.** 고려 시대를 대표하는 도자기와 세계 최초의 금속 활자 인쇄본의 이름은 무엇입니까? → 상감 청자 / 직지심체요절(1377년)

벽란도 là thương cảng quốc tế nơi thương nhân Trung Quốc, Nhật Bản và Ả Rập qua lại; chính nhờ thương nhân Ả Rập mà tên 고려 được biết đến rộng rãi với dạng Korea.

직지심체요절은 어떻게 세계에 알려지게 되었습니까?

Jikji Simche Yojeol được thế giới biết đến như thế nào?

1955년 프랑스로 유학 간 박병선이 파리 국립 도서관 서고에서 발견, 1972년 세계 도서의 해 기념 전시회에서 소개 후 공식 인정됨 ✅ **Q9.** 고려 문화의 특징 두 가지는 무엇입니까? → 개방성과 다양성 (고구려·백제·신라의 문화 통합 + 세계 여러 나라와 활발한 교류)

Năm 1955, 박병선 phát hiện cuốn sách này trong kho của Thư viện Quốc gia Pháp; sau khi được giới thiệu tại triển lãm năm 1972, nó mới được công nhận rộng rãi.

고려 시대 몽골 교류를 통해 한국에 전해진 음식과 문화적 요소를 두 가지 이상 말하시오.

Nêu ít nhất hai món ăn hoặc yếu tố văn hóa được truyền vào Hàn Quốc qua giao lưu với Mông Cổ thời Goryeo.

만두·순대·설렁탕·소주(증류식 술) 제조법, 몽골식 옷 철릭, 접미사 '치' 등

Giao lưu với 몽골 làm văn hóa cuối 고려 đa dạng hơn; hậu tố '-치' vẫn còn thấy trong những từ như 벼슬아치 hay 장사치.